Witaj na pokadzie! Zaloguj Rejestracja
Kanay RSS
RSS Aktualnoci
RSS Komentarze
RSS Forum
RSS Artykuy
RSS Zdjcia
Nawigacja
Artykuy » 01.2 Szlaki eglowne, porty i budowle wodne » Bitwa na Zalewie Wilanym
Bitwa na Zalewie Wilanym

ilustracja: Marian Mokwa - "Bitwa w Zatoce wieej 15 wrzenia 1463"

Dnia 27 sierpnia 1463 roku oddziay zacinych krlewskich z Pruszcza i Malborka oraz posiki gdaskie i Tczewa rozpoczy oblenie zamku i miasta Gniew. By to czoowy punkt oporu Zakonu Krzyackiego nad doln Wis. Wielki mistrz Ludwik von Erlichshausen nakaza wysanie odsieczy w obawie przed utrat tego niezwykle wanego zamku. Pod Krlewcem zgromadzono okoo 44 odzi rybackich i galarw z zapasami ywnoci dla Gniewa. Przed 8 wrzenia wypyny one na Zalew Wilany zabierajc okoo 2500 ludzi (w tym 1500 zbrojnych).

Aby uniemoliwi Krzyakom dotarcie do Gniewa oddziay gdaskie zablokoway Wis Elblsk: w wskim miejscu rzeki zatopiono odpowiednio przystosowany do obrony duy galar, za ktrym stano 10 uzbrojonych sznik gdaskich z 500 zacinymi onierzami uzbrojonymi w kusze i tzw. piszczele (prymitywna bro strzelecka). Zapora ta bya trudna do przebycia, lecz dziwi zachowanie wielkiego mistrza Ludwika, ktry przeszo dob zwleka z wydaniem rozkazw co do odwrotu, bd ataku. Po do dugim bezczynnym postoju postanowi wycofa si na szersze wody Zalewu Wilanego. Niezdecydowanie i powolno Krzyakw wykorzystali dowdcy statkw gdaskich i elblskich. Gdaszczanie podali za flotyll zakonn. Wkrtce nastpio poczenie eskard gdaskich z elblskimi. Siy sprzymierzone dysponoway cznie ok. 30 statkami rnych typw (gwnie sznik, krajerw, barek i balingerw), na ktrych zaokrtowano ok. 600-700 zbrojnych i podobn liczb zaogantw, ktrzy podczas abordau rwnie brali czynny udzia w walce. Wielki mistrz mia otrzyma wzmocnienia w postaci trzech sznik ze zbrojnymi, ale zostay one przejte przez Gdaszczan. Rozkaza swojej flotylli pozosta na wodach Zalewu Wilanego i skupi si jak najbliej brzegu. Byo to rozwizanie bardzo ze: statki zakonne nie miay moliwoi manewrowania w przypadku ataku, a zaogi (nieprzyzwyczajone do rodowiska wodnego) drczya fala odbojowa. Tymczasem, 14 wrzenia flota gdasko-elblska rozwina si w szyk pksiyca i rozpocza przygotowania do ataku.

O wicie 15 wrzenia statki gdaskie pod dowdztwem Macieja Kolmenera i Wincentego Stolle i elblskie z Jakubem Vochsem otoczyy flotyll krzyack i przystpiy do ataku; walka toczya si w abordau, strzelano z kusz (z zapalajcymi betami), piszczeli, hakownic i serpentyn. Zaskoczenie byo cakowite! Ogie szybko rozprzestrzenia si na stojce w bliskim ssiedztwie jednostki krzyackie. Statki gdasko-elblskie pyny z wiatrem, wobec czego bardzo szybko doszo do licznych aborday i walki wrcz midzy oddziaami zacinych. Przed sczepieniem si okrtw w abordau, z marsw (bocianich gniazd) rzucano na pokad przeciwnika zapalajce pociski i kamienie. Zaskoczeni, umczeni fal odbojow zacini krzyaccy przegrywali t bitw. Widzia ten pogrom wielki mistrz i postanowi uciec. Jego statek jako jedyny zdoa uj pogoni. Pozostae 46 (w tym 3 spnione) statkw zatono, lub zostao zdobytych. Flota zakonna poniosa klsk, zaogi utony albo dostay si do niewoli. Gdaszczanie wzili 305 jecw wrd nich komtura kajpedzkiego Hansa Hetzla, za Elblanie 240.

Zwycistwo zostao odniesione dziki szybkiej koncentracji si wodnych Gdaska, ktre zapobiegy przesuwaniu si floty krzyackiej oraz Elblga. Niewtpliwie w toku samej bitwy du rol odegrao dowiadczenie bojowe kapitanw gdaskich z Wincentym Stollem czy Jakubem Vochsem na czele. Gdyby bitwa taka rozegraa si na ldzie, z pewnoci gr byliby Krzyacy. Jednak na chybotliwych pokadach statkw nie byli ju tak gronym przeciwnikiem dla dowiadczonych kaprw.

W odniesieniu zwycistwa na wodach Zalewu Wilanego pomoga nieudolno wielkiego mistrza. Nie przejawia on adnej inicjatywy w czasie pobytu na uawach i dopuci do poczenia si si gdaskich i elblskich, wspieranych przez oddziay zacinych krlewskich.
Klska w bitwie morskiej zadecydowaa o fiasku caej operacji gniewskiej. Zlikwidowanie statkw krzyackich z broni i ywnoci dla Gniewa byo czynnikiem decydujcym, powodujc w konsekwencji wycofanie si grup zacinych wojsk krzyackich z tego rejonu.

M. Szuster
(www.poczet.com)


bibliografia:

Edmund Kosiarz, Bitwy morskie, Lampart, Warszawa 1994
Eugeniusz Koczorowski, Pogrom krzyackiej armady, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2003
Jzef Wiesaw Dyskant, Zatoka wiea 1463, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1987
Marian Biskup, Trzynastoletnia wojna z Zakonem Krzyackim: 1454-1466, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967
Komentarze
#1 | althaar dnia 17.10.2006 14:59
Dzikuj za publikacj! Smile
Dodaj komentarz
Zaloguj si, aby mc doda komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani uytkownicy mog ocenia zawarto strony
Zaloguj si lub zarejestruj, eby mc zagosowa.

Brak ocen. Moe czas doda swoj?
Dzisiaj jest roda
22 listopada 2017 roku
Urodziny wituj:
Nikt z naszej zaogi
nie ma dzi urodzin

35,787,944 odwiedzin cznie
Uytkownikw online: 0 - Goci online: 3
cznie uytkownikw: 1,791
Najnowszy: Arkadiusz
Serdecznie witamy!
Diesel-service

Powered by PHP-Fusion v.7.02.07. Copyright © 2002 - 2017 by Nick Jones. Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.   Page Rank
Free counters!
Zakadanie firm w Niemczech | DiS | Apis | Alhenag | Orsza | Absolwenci TZS | Wierzbnik | Rada Kapitanw | PHP-Fusion PL | Rejsy Brzeg | Aerografia | Krismods | Dysnet | lvbet